بحرانى ( ايده اللّه ) گرد آورده است نديده‌ام « * » . به به يارى خدا و حسن توفيق از سوى حق‌تعالى موفّق گرديدم ، مجلّد چهارم كتاب عظيم رياض العلماء و حياض الفضلا را ترجمه نمايم و در روز دوشنبه اول ماه ربيع الثانى سال 1408 ه . ق مطابق با دوم آذرماه سال 1366 شمسى به پايان برسانم و ما بقى مجلدات آن را به يارى حق‌تعالى ترجمه كنم . و ازآنجاكه امروز مصادف با چهاردهمين

--> ( * ) رساله مزبور همراه با فهرست آل بويه و علماء البحرين و جواهر البحرين فى علماء البحرين به تحقيق فاضل معظم جناب آقاى سيد احمد حسينى دامت بركاته به طبع رسيده است . در مقدمهء آن مرقوم فرموده است رساله علماى بحرين مشتمل بر سى و چهار ترجمه مختصر است مربوط به علماى بحرين كه محدث فقيه شيخ سليمان ماحوزى بحرانى به درخواست مؤلف اين كتاب ( علامه افندى ) كه در سفر بحرين به ملاقات او رفته است گرد آورده و مؤلف در ضمن احوال بحرينىها از آن استفاده كرده است . پس از آن به تأليف كتاب جواهر البحرين پرداخته و هر سه رساله به خط ميرزاى افندى در مجموعه‌اى كه بسيارى از آن به خط افندى بوده آورده شده است . و ازآنجاكه مؤلف ، شرح حال شيخ سليمان را در اين كتاب متذكر نشده است پاره‌اى از شرح حال را وى به‌طورى كه در مقدمهء رسائل سه‌گانه آمده است ، به اختصار ايراد مىنمائيم : ابو الحسن شمس الدّين سليمان بن عبد اللّه ماحوزى سترى بحرانى در شب نيمه رمضان سال 1075 ه . ق متولد شده است در سن هفت‌سالگى به حفظ قرآن مجيد موفق گرديد و از علماى بحرين به اخذ علوم متداوله پرداخته و او را در حفظ و دقت و سرعت انتقال ستوده‌اند و اعجوبه زمان معرفى كرده‌اند و به قدس و تقوا شهرت داشته و به‌عنوان محقق بحرانى معروف بوده است ، از علامه مجلسى و سيد هاشم و شيخ احمد خطى اجازه روايت داشته است و عده‌اى از جمله مؤلف الحدائق از وى روايت كرده‌اند و با آنكه بيش از چهل و پنج سال عمر نكرده است كتابها و رساله‌ها و حاشيه‌ها و شروح در علوم متفرقه از وى نام برده است . در فن نظم نيز قدرتى بسزا داشته است ديوان او را سيد على بحرانى كه شاگرد وى بوده است گرد آورده و در آن مقدمه چكامه‌اى از او با قافيه « خال » كه 22 بيت بوده است ايراد كرده و هريك از كلمه « خال » متضمن معناى بخصوصى است كه اجمالى از معانى آنها را در اعيان الشيعة ، ج 7 ، ص 306 متذكر شده است . ماحوزى در هفدهم رجب سال 1121 ه . ق وفات يافته و جنازهء او را به قريه « دونج » برده و در جوار قبر شيخ ميثم بن معلى جد شيخ ميثم بحرانى به خاك سپرده‌اند - م .